به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از نیچر، جنگلهای بارانی آمازون صدها سال به عنوان دریایی سبز و دست نخورده دیده میشدند که طبیعت در آن حکمفرما بود. اما اکتشافات علمی جدید، هر آنچه را که فکر میکردیم میدانیم، زیر و رو میکنند: در زیر پوشش انبوه آن، ردپای تمدنی باستانی در مقیاسی نهفته است که زمانی در بزرگترین جنگل بارانی جهان غیرممکن تصور میشد.
شبکههای شهری هزارهای که توسط علم مدرن آشکار شد
معلوم شد که آمازون همیشه آن جنگل وحشی نبوده است که امروز تصور میکنیم. بین حدود ۶۰۰ سال پیش از میلاد و ۸۵۰ سال پس از میلاد، تمدنی به نام «آکوری» بخشهای بزرگی از حوضه جنوب غربی آمازون را به طرز چشمگیری دگرگون کرد. این مردم خندقهای عظیم و خاکریزهای هندسی حفر کردند و آنها را با جادههای طولانی و مستقیم به هم متصل کردند؛ شاهکارهای مهندسی که هنوز هم در برخی نقاط قابل مشاهده هستند.
نتایج یک پژوهش نشان میدهد که این جامعه احتمالاً بسیار بزرگتر و پیچیدهتر از آن چیزی بوده که تصور میشد. محققان اکنون با ترکیب اسکنهای هوایی لیدار (یک روش سنجش از دور مبتنی بر لیزر) با یافتههای باستانشناسی معتبر، تخمین میزنند که آکوریها ممکن است تا ۳۰ هزار خاکریز ساخته باشند و منطقهای را پوشش دهند که میتواند بیش از ۷۰ هزار مایل مربع (تقریباً به اندازه مجموع میسوری یا انگلستان و اسکاتلند) امتداد یابد. جمعیت آنها ممکن است در حدود سال ۲۰۰ میلادی به اوج خود یعنی بین ۱.۲ تا ۳ میلیون نفر رسیده باشد.
دیدگاه یک دانشمند: بازنگری آمازون
برای «مارتی پارسینن»، باستانشناس دانشگاه هلسینکی، این یافتهها دیدگاه او را نسبت به جنگلهای بارانی کاملاً تغییر داده است. پارسینن پس از پرواز بر فراز اولین ژئوگلیفها در اوایل دهه ۲ هزار، توضیح میدهد که اخیراً به این باور رسیده است که این سازههای شگفتانگیز در واقع ممکن است ده برابر بیشتر از آنچه تصور میشد، باشند.
این تمدن آمازونی برای مدت طولانی پنهان ماند؛ عمدتاً به این دلیل که جنگل پس از زوال خود در حدود سال ۸۵۰ میلادی دوباره به آنجا بازگشت. امروزه، اکثریت قریب به اتفاق این سازههای باستانی در زیر سایبان جنگل پنهان شدهاند و بیسروصدا اسرار خود را حفظ میکنند.
فناوری لیدار، شهرهای نامرئی را کشف میکند
دانشمندان برای شناسایی این مکانها بدون قطع درختان (و برانگیختن خشم ابدی طرفداران محیط زیست در همه جا)، به لیدار روی آوردند. با ارسال هزاران پالس لیزر از هواپیما، لیدار میتواند از میان شکافهای موجود در پوشش گیاهی «ببیند»، از زمین زیرین بازتاب شده و دادههایی را بازگرداند که نقشههای سهبعدی دقیقی ایجاد میکنند.
این بررسیهای لیدار، خاکریزهای هندسی را کشف کرد که بیش از هزار سال در زیر جنگل آمازون نامرئی بودند. این تیم توانست تقریباً ۱۷۴۰ مایل مربع را در امتداد وسیعی از ایالت آکره در برزیل نقشه برداری کند. نتیجه: ۴۳۲ خاکریز شناسایی شد، از جمله ۳۹۶ موردی که قبلاً هرگز ثبت نشده بودند. به گفته پارسینن، چنین تمرکز بالایی در منطقهای که کمتر از ۳ درصد از آمازون بزرگ را نشان میدهد، نشان میدهد که مناطق وسیعی هنوز ممکن است ویرانههای ناشناخته مشابهی را در خود جای داده باشند.
زندگی در آمازون باستان چگونه بود؟
این نتایج، یک ایده قدیمی را کاملاً دگرگون میکند - این باور که بیشتر آمازون تا دوران مدرن، دستنخورده باقی مانده بود. در عوض، محققان اکنون موزاییکی پویا از جنگلها، مناطق مسکونی، زمینهای کشتشده و فضاهای بزرگ تشریفاتی را توصیف میکنند که توسط جادهها قطع شدهاند.
در قلب این مناطق، احتمالاً سازههای هندسی عظیم در میان خانههای چوبی بلندی قرار داشتند که پناهگاه جوامع پررونق بودند. ساکنان ذرت، مانیوک (کاساوا)، کدو و پنبه کشت میکردند؛ در حالی که جنگلهای اطراف با درختان میوه و آجیل که به دقت مراقبت میشدند، غنی شده بودند. جادههای مستقیمی که این مکانها را به هم متصل میکردند، تجارت و اجتماعات را آسانتر میکردند و مراسم، جشنوارهها و انواع رویدادهای اجتماعی را تسهیل میکردند؛ تقریباً شبیه زندگی حومه شهر نظر میرسد.
با این حال، با وجود همه این پیشرفتها، یک معمای بزرگ باقی مانده است: دانشمندان هنوز نمیدانند که چرا این تمدن شکوفا، پس از حدود ۱۵۰۰ سال رونق، بین سالهای ۸۵۰ تا ۱۰۰۰ میلادی ناپدید شد. امید است که کاوشهای آینده و شاید با فناوری حتی بهتر یا یک کاوشگر مصمم، دلایل پشت پرده ناپدید شدن بزرگ آمازون را کشف کند.